Οδηγίες για άτομα με δυσφωνία

Η δυσφωνία στην κυριολεξία αλλά και ετυμολογικά σημαίνει κακιά φωνή,ο όρος είναι ταυτόσημος με τον όρο διαταραχές της φώνησης ή της φωνής όπως συχνά περιγράφονται στην βιβλιογραφία ανάλογα προβλήματα αδυναμίας της φωνής ή μειωμένης ικανότητας ανταπόκρισης της στις απαιτήσεις της ομιλίας. Η φώνηση είναι ο βασικός παράγοντας για την άρθρωση και γενικότερα για την γλωσσική επικοινωνία των ανθρώπων. Η στιγμιαία ή η διαρκής διαταραχή της φωνητικής λειτουργίας, που έχει ως γνώρισμα την μεταβολή των χαρακτηριστικών της φωνής (χροιά, ένταση, ύψος) και γίνεται αντιληπτή τόσο από τον πάσχοντα όσο και από το περιβάλλον του και επηρεάζει αρνητικά την επικοινωνία, ονομάζεται δυσφωνία. Κύριο σύμπτωμα της δυσφωνίας πέρα απο τις περιορισμένες ικανότητες φώνησης είναι μια χαρακτηριστική βραχνάδα. Η συχνότητα της κυμαίνεται στο 50-80% σε ενήλικες και στο 6-41% σε παιδιά.
 
Τα αίτια της δυσφωνίας μπορεί να είναι λειτουργικά ήοργανικά καιακόμα συχνότερα μεικτά. Καταλυτικοί παράγοντες που συμβάλουν στην εμφάνιση της δυσφωνίας είναι φλεγμονές του λάρυγγα, ψυχολογικά προβλήματα, σωματική καταπόνηση και χειρουργικές επεμβάσεις που αφορούν την κοιλιακή και θωρακική χώρα. Ευνοϊκοί παράγοντες στην ανάπτυξη δυσφωνίας θεωρούνται κάποιες χρόνιες καταστάσεις που μπορεί σε μακροχρόνια βάση να προκαλέσουν φωνητική δυσλειτουργία η οποία μπορεί να γίνει μόνιμη αω ταυτόχρονα προκύψουν και κάποιοι καταλυτικοί παράγοντες από αυτούς που αναφέραμε παραπάνω. Ευνοϊκοί παράγοντες εμφάνισης της διαταραχης είναι επαγγελματικές υποχρεώσεις που απαιτούν έντονη φωνητική δραστηριότητα (συχνότερη στα επαγγέλματα των εκπαιδευτικών, τραγουδιστών, ηθοποιών κ.α) ψυχολογικές διαταραχές, κακή χρήση της φωνής, λανθασμένες τεχνικές φώνησης και ομιλίας ή μεταβολές στην δυναμική της αναπνοής που συχνά προκαλούνται από πλευρίτιδες πνευμονίες κ.α. Τέλος, συγγενείς ανωμαλίες των φωνητικών χορδών - μυών, ενδοκρινολογικές δυσλειτουργίες και νευρολογικές παθήσεις αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες εμφάνισης δυσφωνίας.
 
Παρακάτω θα βρεις τις πιο βασικές ασκήσεις που θα σε βοηθήσουν να ξεκουράσεις και να γυμνάσεις όταν χρειάζεται τη φωνή σου.
 
Πρώτα από όλα θυμήσου ξανά και ξανά...
 
ΜΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙΣ ΤΗΝ ΦΩΝΗ ΣΟΥ ΑΣΧΗΜΑ
 
Μη φωνάζεις αλλά προπαντός μην τσιρίζεις.
 
Δείξε την δυσαρέσκεια σου με την έκφραση του προσώπου, ή χτύπησε ένα μολύβι στο τραπέζι για δώσεις ηχητικά αυξημένα μηνύματα.
 
Μην καθαρίζεις το λαιμό σου συνέχεια.
Αν πρέπει να γίνει αυτό προτίμησε να χασμουρηθείς, κατάπιε σιγά σιγά , πιες λίγο νερό ή χυμό, φάε μια καραμέλα ή μάσησε μια τσίχλα.
 
Μη χρησιμοποιείς μεγάλες προτάσεις.
Κάνε παύσεις, χρησιμοποιήσε μικρές προτάσεις. Έτσι γίνεσαι πιο εύκολα αντιληπτός και δεν κουράζεις την φωνή σου.
 
Μη μιλάς όταν έχει υπερβολικό θόρυβο γύρω σου.
 
Δείξε με το χέρι, χόρεψε, χαμογέλα, ζήτα το συνομιλητή σου να σε ακολουθήσει σε μια ήσυχη γωνιά.
 
Σε κάθε περίπτωση αυτή είναι μια πιο αποτελεσματική και επιθυμητή επικοινωνία!
 
Επίσης
 
ΔΙΑΤΗΡΗΣΕ ΕΝΑ ΥΓΙΕΙΝΟ ΤΡΟΠΟ ΖΩΗΣ ΣΕ ΕΝΑ ΥΓΕΙΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΟΝ
 
Μη ζητάς παραπάνω από την φωνή σου από ότι απαιτείς από το υπόλοιπο σώμα σου.
 
Άφησε τη φωνή σου να ξεκουρασθεί τακτικά κάποιες ώρες την ημέρα.
 
Χρησιμοποίησε λιγότερο την φωνή σου όταν είσαι άρρωστος ή κουρασμένος.
 
Άρχισε να εντοπίζεις γρήγορα και να μην αγνοείς τα πρώτα σημάδια κούρασης της φωνής σου, βραχνάδα ή πονόλαιμο.
 
Μην εκθέτεις την φωνή σου σε παράγοντες αφυδάτωσης όπως ο καπνός του τσιγάρου, χημικές αναθυμιάσεις, (συχνά πρεοερχόμενες από απορρυπαντικά καθαρισμού), αλκοόλ, καφείνη, ξερό αέρα, (συχνά αποτέλεσμα κλιματιστικού ή θερμαντικού σώματος).
 
 
 
 
ΒΑΡΥΤΗΤΑ ΚΑΙ ΡΗΛΑΞ
 
Ξάπλωσε σε σκληρή επιφάνεια, πχ στην άμμο, και νιώσε τις πιέσεις που εξασκεί κάθε μέρος του σώματος σου. Σταδιακά άφηνε ελεύθερο κάθε κομμάτι να πέφτει κάτω και να ηρεμεί, νιώσε τη διαφορά πριν και μετά. Αν κάποιο μέρος του σώματος σου δεν απελευθερώνεται προσπάθησε ιδιαίτερα με αυτό.
 
Η άσκηση θα σε βοηθήσει να αποκτήσεις μια καλή εικόνα του πόσο καταπονημένο μπορεί να είναι κάθε κομμάτι του σωματός σου. Ειδικά πρέπει να κατανοείς γρήγορα πόσο σφιγμένα κουρασμένα είναι, το στήθος, ο λαιμός, το κεφάλι και το πρόσωπο, μέρη του σώματος που ενδιαφέρουν την φώνηση. Όταν αυτά τα μέρη είναι σφιγμένα πρέπει με κάθε τρόπο να χαλαρώνεις.
 
ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΑΛΑΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΣΥΣΦΙΞΗΣ ΤΟΥ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΣ
 
Σε όρθια στάση εισέπνευσε και κρατώντας με τα χέρια το στομάχι εξέπνευσε βαθιά. Πίεσε το στομάχι αν νιώθεις ότι δεν βγαίνει όλος ο αέρας. Δέκα φορές είναι αρκετές καθημερινά. Διπλασίασε τις ασκήσεις πρωί και βράδυ αν νιώθεις τη φωνή σου κουρασμένη. Επανέλαβε την ίδια άσκηση κρατώντας τα χέρια στα πλευρά, έτσι νιώθεις και τους πλάγιους μύς να δουλεύουν.
 
Το σκεπτικό πίσω από την άσκηση είναι ότι λειτουργεί το διάφραγμα ικανοποιητικά κατά την ώρα της εκπνοής. Μιλάμε καθώς εκπνέουμε, μεγάλη ποσότητα εκπνεόμενου αέρα κάνει τις φωνητικές χορδές να πάλλονται πιο πολύ, έτσι η φωνή είναι πιο δυνατή χωρίς να κουράζουμε τις φωνητικές χορδές ή τους μυς του προσώπου.
 
Σε καθιστή στάση εισέπνευσε και εξέπνευσε δυνατά. Δέκα επαναλήψεις είναι αρκετές.
 
ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΦΩΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΣΥΣΦΙΞΗΣ ΤΟΥ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΣ
   
ΠΡΟΣΟΧΗ: Τις ασκήσεις αυτές δεν πρέπει να τις κάνεις όταν η φωνή σου είναι ταλαιπωρημένη.
Επανέλαβε την προηγούμενη άσκηση 1 προφέροντας χμμμμμμ. Δέκα επαναλήψεις.
 
Σε όρθια στάση έχεις τα χέρια χαλαρά και αφού εισπνεύσεις, εκπνέεις και φέρνεις πρώτα το δεξί χέρι αριστερά προφέροντας λα και κατόπιν το ίδιο φέρνοντας τώρα το αριστερό χέρι δεξιά. Επανέλαβε με όλα τα φωνηέντα. Επανέλαβε με όλα τα σύμφωνα. Μπορείς να κάνεις κάθε μέρα δέκα επαναλήψεις ορισμένων συμπλεγμάτων και τα υπόλοιπα να τα καλύπτεις μέσα στην εβδομάδα.
 
Η άσκηση σε βοηθά να διατηρείς σωστό εκπνεόμενο αέρα, σταθερό βαθύ και καθαρό τόνο.
   
Μπορείς να κάνεις την ίδια άσκηση με ολόκληρες λέξεις και αργότερα με μικρές, απλές στην δομή προτάσεις.
   
ΣΙΑΓΟΝΕΣ
   
Οι σιαγόνες πρέπει να κινούνται και οι δύο ρυθμικά και κυκλικά, πρόσεξε ειδικά την κάτω σιαγόνα σου την οποία συχνά έχεις άκαμπτη.
   
Κάνε καθημερινά δέκα επαναλήψεις κυκλικών κινήσεων των σιαγόνων προφέροντας όλα τα φωνήεντα.
 
ΣΥΝΤΑΞΗ
   
Θυμήσου ο λόγος μας είναι πιο κατανοητός όταν φτιάχνουμε μικρές φράσεις και σταματάμε με νόημα συχνά.
 
Λέξεις όπως βέβαια, βασικά, ασφαλώς, φυσικά, έτσι, ανήκουν κυρίως στον γραπτό λόγο και κομπιάσματα όπως εεεε, χμμμ είναι περιττά στοιχεία του λόγου όσον αφορά το νόημα. Προσπάθησε αυτά τα στοιχεία να μην τα χρησιμοποιείς συχνά.
 
Όταν καταλαβαίνεις ότι αρχίζεις να φτιάχνεις πάλι μεγάλες προτάσεις(!) βρες ένα διήγημα ή ότι άλλο θέλεις και διάβαζε αργά, σπάζοντας τις μεγάλες προτάσεις σε μικρές νοηματικές ενότητες. Κάθε φράση πρέπει να εφοδιασθεί με την σωστή δόση εισπνεόμενου αέρα, και κατά την ώρα της παραγωγής της, ο εκπνεόμενος αέρας να είναι αρκετός και μοιρασμένος σωστά ως το τέλος της.
   
ΔΙΑΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΩΡΑ ΤΗΣ ΣΥΝΟΜΙΛΙΑΣ
   
Όταν έχεις να κάνεις με πολλούς συνομιλητές διάλεξε αυτόν που σε ενδιαφέρει πιο πολύ και συζήτα μαζί του, ούτως ή άλλως, έχει αποδειχθεί ότι όσο και να φωνάζουμε και να προσπαθούμε, σπάνια γινόμαστε κατανοητοί από παραπάνω από ένα συνομιλητή κατά την διάρκεια μιας έντονης συζήτησης.
   
Να επιβάλεις τα λεγόμενά σου με το κύρος που αυτά μεταφέρουν, όχι με τη φωνή. Σκέψου πρώτα καλά πριν μιλήσεις και μη μιλάς άσκοπα όταν δεν εισακούγεσαι. Είναι προτιμότερο να σιωπάς μπροστά σε συνομιλητές που δε σου επιτρέπουν χρονικά όρια, ή ακόμα καλύτερα να τους αποφεύγεις!